محبیس بازی محبوب عرب‌های ایران؛ روایت انگشتری که زیر چادر سفر می‌کند

بازی مِحیبس یا اِمِحیبس یکی از سرگرمی‌های سنتی در بین عرب‌های خوزستان است که در شب‌های ماه مبارک رمضان انجام می‌شود.

به گزارش روزنامه نسیم خوزستان، بازی مِحیبس یا اِمِحیبس یکی از سرگرمی‌های سنتی و گروهی است که به عنوان میراث معنوی و بخشی از فرهنگ مردم عرب، به ویژه در شب‌های ماه مبارک رمضان شناخته می‌شود. این بازی بیشتر در میان عرب‌های ایران به‌ویژه در استان خوزستان و شهرهای عراق و کویت انجام می‌شود.

واژه مِحیبس شکل کوچک‌شده (مُصغَّر) واژه مَحبس به معنای انگشتر است. ماهیت این بازی شبیه به بازی پر یا پوچ یا گل یا پوچ است، اما به صورت گروهی و با هیجان و مهارت بیشتری انجام می‌شود.

قوانین و شیوه اجرا

بازیکنان به دو گروه مساوی تقسیم می‌شوند. تعداد اعضا می‌تواند متغیر باشد و گاهی تا ۲۰ یا حتی ۲۵۰ نفر نیز می‌رسد. یک تیم صاحب انگشتر می‌شود. اعضای این تیم دست‌های خود را زیر یک پارچه، چادر یا روانداز می‌برند و انگشتر را مخفیانه بین خود دست به دست می‌کنند. این کار با ایما و اشاره انجام می‌شود تا نهایتاً هیچکس جز خودشان نداند انگشتر در مشت کدام فرد پنهان است.

پس از بیرون آوردن دست‌های بسته از زیر پارچه، یک نفر از تیم مقابل که تیزبین و باهوش است به عنوان یابنده انتخاب می‌شود. او باید با دقت به چهره و رفتار اعضای تیم مقابل نگاه کند (چهره‌خوانی کند) و با زیرکی حدس بزند که انگشتر در کدام دست است. یابنده‌های باتجربه رفتارهای معمولی بازیکنان را به خاطر می‌سپارند و به دنبال تغییرات ظریف رفتاری مانند نشانه‌های عصبی بودن یا تردید می‌گردند.

معمولاً تیم حدس‌زننده فقط چهار بار شانس برای پیدا کردن انگشتر دارد. اگر موفق شوند، برنده شده و حق پنهان کردن انگشتر در دور بعد به تیم آنها منتقل می‌شود. اگر بعد از چهار بار نتوانند درست حدس بزنند، بازنده محسوب شده و معمولاً باید برای تیم برنده شیرینی یا خوراکی تهیه کنند.

ابعاد روانی و استراتژی‌های بازی

این بازی دارای استراتژی‌های جذابی است که آن را به یک میدان مهارت روانی برای همه گروه‌های سنی تبدیل می‌کند.

یک کارشناس مردم‌شناسی و محقق حوزه بازی‌های محلی خوزستان به نکته جالبی درباره فراگیری این بازی اشاره می‌کند: «بازی محیبس در بین دختران و پسران مرسوم است و رده سنی خاصی ندارد. گاهی مشاهده می‌شود دو گروه قوم و خویش در این بازی در مقابل هم به رقابت می‌پردازند».

همچنین منصوره رضوی کارشناس ثبت میراث ناملموس اداره‌کل میراث‌فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خوزستان در گفت‌وگو با خبرنگار روزنامه نسیم خوزستان می‌گوید: «یکی از جنبه‌های جذاب و حرفه‌ای این بازی، حضور افرادی خارج از دو گروه است که با پرسش‌های گمراه‌کننده سعی در فریب تیم مقابل دارند. اگر تیم مقابل در حدس خود اشتباه کند، این اشتباه به نفع گروهی تمام می‌شود که انگشتر را در اختیار دارد. محیبس معمولاً با فضایی صمیمی و همراه با سرو چای و قهوه برگزار می‌شود و لحظات خوشی را برای شرکت‌کنندگان رقم می‌زند».

هر دو تیم سعی می‌کنند از طریق خیره‌شدن یا طعنه‌های ظریف به حریف فشار روانی وارد کنند. تیم مخفی‌کننده ممکن است برای ایجاد تعلیق وقت‌کشی کند، در حالی که تیم جستجوگر از تصمیمات سریع برای به دام انداختن بازیکنان استفاده می‌کند.

ثبت ملی

به گفته مسئولان اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خوزستان، بازی محیبس یک بازی سنتی اعراب ساکن استان خوزستان است که با شماره ثبت ۲۵۶۸ در تاریخ ۲۵ بهمن‌ماه سال ۱۴۰۰ در فهرست میراث ناملموس کشور به ثبت رسیده است.

انتهای پیام/