قیام عاشوراییِ خون‌خواهانِ امام شهید

در تاریخ ملت‌ها، برخی تشییع‌ها پایان یک زندگی نیست؛ آغاز فصلی تازه در حیات یک اندیشه است. عاشورا نیز چنین بود.

هنگامی که کاروان اسیران از کربلا گذشت، بسیاری گمان کردند همه چیز پایان یافته است؛ اما خون حسین(ع) تازه مسیر تاریخ را آغاز کرده بود و «خون‌خواهان» او، از همان روز، پرچم مبارزه با ظلم را بر دوش گرفتند.

امروز، اگر ملت ایران در آیین تشییع پیکر رهبر شهید خود، امام خامنه‌ای، به میدان آمده است، این حضور را باید در همان منطق عاشورایی فهم کرد؛ منطقی که شهادت را پایان راه نمی‌داند، بلکه آن را نقطه آغاز مسئولیتی بزرگ‌تر برای امت تلقی می‌کند. در این نگاه، شهید از میان مردم نمی‌رود؛ بلکه به سرمایه‌ای ماندگار برای بیداری، مقاومت و استمرار یک مسیر تبدیل می‌شود.

تشییع باشکوه یک رهبر، تنها یک مراسم عاطفی نیست؛ بیعتی دوباره با آرمان‌هایی است که او برای آن زیست و جان خویش را فدا کرد. ملتی که در چنین روزی گرد هم می‌آید، در حقیقت اعلام می‌کند که دشمن اگر گمان کرده با حذف یک فرد، یک جریان متوقف می‌شود، دچار خطای راهبردی شده است. تجربه تاریخی ملت ایران نیز بارها نشان داده که هرگاه خون شهیدی بر زمین ریخته، اراده‌ای بزرگ‌تر برای ادامه راه شکل گرفته است.

در ادبیات سیاسی، مشروعیت یک نظام تنها از ساختارهای حقوقی حاصل نمی‌شود؛ بلکه از سرمایه اجتماعی و پیوند عاطفی مردم با آرمان‌های آن نیز سرچشمه می‌گیرد. مراسم تشییع رهبران بزرگ، یکی از مهم‌ترین عرصه‌های بازتولید این سرمایه اجتماعی است. در چنین بزنگاه‌هایی، ملت نه صرفاً برای بدرقه یک شخصیت، بلکه برای اعلام استمرار هویت جمعی خود به میدان می‌آید.

از منظر امنیت ملی نیز این رخداد واجد اهمیت راهبردی است. دشمنان یک ملت معمولاً پس از فقدان رهبران اثرگذار، بر شکاف اجتماعی، سردرگمی سیاسی و تضعیف روحیه عمومی سرمایه‌گذاری می‌کنند. اما حضور گسترده مردم، انسجام نخبگان و استمرار نهادهای حکمرانی، همه محاسبات مبتنی بر بی‌ثبات‌سازی را باطل می‌کند. بزرگ‌ترین پیام چنین حضوری آن است که امنیت یک کشور در کنار تجهیزات نظامی، ریشه در همبستگی ملی و ایمان عمومی دارد.

اما خون‌خواهی در فرهنگ عاشورا، انتقام شخصی نیست. خون‌خواهی یعنی پاسداری از حقیقت، دفاع از عدالت، مقابله با تحریف و استمرار راه شهید. اگر حسین بن علی(ع) با خون خود اسلام را زنده نگه داشت، خون‌خواهان او نیز با حفظ آرمان‌هایش این نهضت را ماندگار کردند. امروز نیز خون‌خواه واقعی امام شهیدمان، کسی است که اجازه ندهد اهداف و آرمان‌های او در هیاهوی حوادث روزمره به فراموشی سپرده شود. جامعه‌ای که تنها بر اشک تکیه کند، اما مسئولیت تاریخی خود را فراموش نماید، از پیام عاشورا فاصله گرفته است. عاشورا، مدرسه بصیرت، مسئولیت‌پذیری و ایستادگی است.

تشییع یک رهبر شهید نیز زمانی معنا می‌یابد که به تجدید عهد برای ساختن آینده‌ای مقتدرتر، عادلانه‌تر و متحدتر بینجامد. در این میان، نقش نسل جوان از همیشه مهم‌تر است. آنان که امروز در صفوف تشییع حضور دارند، تنها بدرقه‌کنندگان یک پیکر نیستند؛ حاملان پرچمی هستند که باید آن را به آینده بسپارند. تاریخ نشان داده است که ملت‌هایی زنده می‌مانند که حافظ حافظه تاریخی خود باشند و شهادت را به سرمایه‌ای برای پیشرفت، خودباوری و مقاومت تبدیل کنند.

قیام عاشورایی خون‌خواهان امام شهید، اگر بر پایه آگاهی، وحدت، عقلانیت و وفاداری به آرمان‌های عدالت و استقلال شکل گیرد، می‌تواند نه تنها ضامن استمرار یک مسیر، بلکه نقطه عزیمت مرحله‌ای تازه از اقتدار ملی باشد. این همان پیامی است که عاشورا قرن‌ها پیش به تاریخ سپرد: پیکرها به خاک سپرده می‌شوند، اما اندیشه‌هایی که با خون آبیاری شده‌اند، هرگز دفن نخواهند شد.

دکتر احسان عباسپور

عضو هیات علمی دانشگاه و معاونت جهاد تبیین شورای ائتلاف نیروهای انقلاب استان خوزستان

انتهای پیام/