عدالت فرهنگی قربانی مدیریت سلیقه‌ای در کانون خوزستان شده است

مصطفی بوعذار، نویسنده، شاعر، پژوهشگر هنرهای دینی، فعال هنرهای نمایشی و منتقد فعالیت‌های فرهنگی و هنری، با انتقاد از عملکرد مدیریت کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان خوزستان، بر ضرورت استقرار مدیریت علمی، شفافیت، شایسته‌سالاری و توزیع عادلانه امکانات فرهنگی تأکید کرد و گفت: «عدالت فرهنگی نباید قربانی مدیریت‌های سلیقه‌ای شود.»

مصطفی بوعذار در گفت‌وگو با خبرنگار روزنامه نسیم خوزستان، وضعیت کنونی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان خوزستان را نیازمند بازنگری جدی در شیوه‌های مدیریتی دانست و اظهار کرد: مدیریت فرهنگی زمانی موفق خواهد بود که بر اصول حکمرانی فرهنگی، شایسته‌سالاری، عدالت سازمانی، شفافیت، پاسخگویی و تصمیم‌گیری مبتنی بر شواهد استوار باشد. هرگاه سرمایه انسانی و سرمایه اجتماعی یک سازمان نادیده گرفته شود، نتیجه آن کاهش مشارکت، افت انگیزه و تضعیف اعتماد عمومی خواهد بود.

وی افزود: مدیری که از گفت‌وگو با هنرمندان، شنیدن نقدهای تخصصی و مواجهه با دیدگاه‌های متفاوت واهمه داشته باشد، نمی‌تواند مدیریت موفقی در یک نهاد فرهنگی داشته باشد. مدیریت فرهنگی نیازمند سعه‌صدر، تعامل و پذیرش نقد است و اگر مدیری توان یا اراده این تعامل را ندارد، بهتر است مسئولیت را به فردی شایسته‌تر واگذار کند.

آمار، جایگزین کیفیت نیست

این نویسنده و پژوهشگر هنرهای دینی با اشاره به آمارهای منتشرشده از عملکرد کانون گفت: در علم مدیریت، میان اثربخشی و کارایی تفاوت اساسی وجود دارد. صرف افزایش تعداد برنامه‌ها یا ارائه آمارهای کمی، به معنای موفقیت نیست. آنچه اهمیت دارد، ارزیابی پیامدها، میزان تحقق اهداف تربیتی، رضایت ذی‌نفعان و کیفیت خدمات فرهنگی است.

بوعذار ادامه داد: متأسفانه در سال‌های اخیر، در کنار انتشار آمارهای پرشمار، برنامه‌هایی اجرا شده که از نظر محتوایی، آموزشی و هنری، سطحی، نازل و فاقد ساختار حرفه‌ای و تربیتی بوده‌اند، اما با تبلیغات رسانه‌ای گسترده به‌عنوان دستاورد معرفی شده‌اند. در حالی که مأموریت اصلی کانون، پرورش فکری، کشف استعدادها و ارتقای سطح فرهنگی کودکان و نوجوانان است، نه تولید گزارش‌های پرزرق‌وبرق برای افزایش آمار عملکرد.

وی تأکید کرد: موفقیت یک نهاد فرهنگی با حجم تبلیغات یا تعداد برنامه‌ها سنجیده نمی‌شود؛ بلکه معیار واقعی، کیفیت محتوا، میزان تأثیرگذاری بر مخاطب، رضایت خانواده‌ها و دستاوردهای ماندگار فرهنگی است.

عدالت فرهنگی؛ حلقه مفقوده کانون

بوعذار یکی از مهم‌ترین چالش‌های کانون را بی‌توجهی به مناطق محروم دانست و اظهار کرد: اگر رسالت کانون، توسعه متوازن فرهنگی، عدالت آموزشی و توانمندسازی کودکان و نوجوانان است، نباید کودکان مناطق محروم از حداقل امکانات فرهنگی محروم بمانند. بسیاری از هنرمندان و مربیان شهرستان‌های کم‌برخوردار احساس می‌کنند سهم آنان از امکانات، برنامه‌ها و فرصت‌های فرهنگی متناسب با ظرفیت‌ها و شایستگی‌هایشان نیست.

وی افزود: تخصیص منابع باید بر پایه آمایش فرهنگی، عدالت توزیعی، نیازسنجی میدانی و شاخص‌های محرومیت انجام شود، نه بر اساس نگاه‌های سلیقه‌ای یا تمرکزگرایی. توسعه فرهنگی با آمارسازی محقق نمی‌شود، بلکه زمانی معنا پیدا می‌کند که همه کودکان استان از فرصت‌های برابر برای آموزش، هنر و خلاقیت برخوردار باشند.

استعدادهای گمشده در سایه مدیریت سلیقه‌ای

بوعذار با اشاره به مأموریت ذاتی کانون اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین وظایف این نهاد، شناسایی، پرورش و هدایت استعدادهای کودکان و نوجوانان است؛ اما هنگامی که برنامه‌ریزی‌ها از مسیر اصلی خود فاصله می‌گیرد، بسیاری از استعدادهای درخشان، به‌ویژه در مناطق محروم، هرگز فرصت دیده‌شدن و شکوفایی پیدا نمی‌کنند. این استعدادهای کشف‌نشده، خسارتی جبران‌ناپذیر برای آینده فرهنگی و هنری استان هستند.

وی افزود: کانون باید محل کشف و پرورش نسل آینده نویسندگان، شاعران، هنرمندان، فیلم‌سازان و فعالان فرهنگی باشد، نه اینکه مأموریت اصلی خود را تحت‌الشعاع فعالیت‌های مقطعی و نمایشی قرار دهد.

دستاوردسازی به جای استعدادیابی

بوعذار دستاوردسازی با تکیه بر افراد خارج از بدنه آموزشی و تربیتی کانون را غیرقابل توجیه دانست و گفت: ارزیابی عملکرد یک نهاد فرهنگی باید بر پایه میزان موفقیت آن در پرورش اعضا و مخاطبان خود انجام شود. اگر موفقیت‌ها و افتخارات عمدتاً به افرادی نسبت داده شود که محصول فرآیندهای آموزشی و تربیتی کانون نبوده‌اند، نمی‌توان آن را به‌عنوان دستاورد واقعی آن مجموعه معرفی کرد.

وی تأکید کرد: اعتبار کانون زمانی معنا پیدا می‌کند که کودکان و نوجوانانی که در این مجموعه رشد کرده‌اند، در آینده به نویسندگان، شاعران، هنرمندان، پژوهشگران و نخبگان فرهنگی تبدیل شوند. اگر کودکی در دورافتاده‌ترین نقطه خوزستان به دلیل ضعف برنامه‌ریزی یا نبود امک
صالحه بوعذار: انات فرصت شکوفایی استعداد خود را از دست بدهد، این خسارت با هیچ آمار و گزارش عملکردی قابل جبران نخواهد بود.

بوعذار در پایان خاطرنشان کرد: نقد، تلاشی برای اصلاح و ارتقای نهادهای فرهنگی است. عدالت فرهنگی زمانی محقق می‌شود که همه کودکان، فارغ از محل زندگی، از فرصت برابر برای یادگیری، رشد و دیده‌شدن برخوردار باشند. آینده فرهنگی خوزستان در گرو کشف استعدادهای نهفته کودکان امروز است و هر استعدادی که بر اثر ضعف مدیریت، تبعیض یا بی‌توجهی نادیده گرفته شود، خسارتی جبران‌ناپذیر برای فرهنگ و هنر این استان خواهد بود.

انتهای پیام/